Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

Με την σύγχρονη ελληνική πεζογραφία δεν έχω πολύ καλές σχέσεις. Οι συγγραφείς που παρακολουθώ μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, και καμιά δεκαριά ακόμη που μου έχει αρέσει κάποιο βιβλίο τους. Το πρόβλημα που εντοπίζω είναι κυρίως στην έλλειψη έμπνευσης στις ιστορίες που γράφουν. Οι περισσότεροι γράφουν ιστορίες που θα μπορούσαν στην καλύτερη περίπτωση να είναι ενδιαφέρουσες ως συνοικιακά κουτσομπολιά, κοινότυπες ιστορίες της διπλανής πόρτας. Αυτές θα μπορούσαν να είναι ενδιαφέρουσες μόνο στα χέρια ενός τεχνίτη του λόγου υψηλού επιπέδου, που θα μπορούσε να τους δώσει την επιπλέον διάσταση που χρειάζονται για να γίνουν λογοτεχνία.

Τα τελευταία χρόνια έχω ανακαλύψει έναν νέο συγγραφέα που ξεφεύγει από αυτά τα δεδομένα. Ονομάζεται Λυο Καλοβρινάς. Και τα τρία μυθιστορήματά του που έχω διαβάσει, έχουν πρώτα από όλα ενδιαφέρουσες ιστορίες να αφηγηθούν. Είναι γνωστός κυρίως από το βιβλίο του «Πλαθολόγιο Λέξεων» στο οποίο δημιουργεί δικές του λέξεις και δίνει ξεκαρδιστικούς ορισμούς. Αρκετές από αυτές έχουν περάσει στην καθομιλουμένη και κοσμούν το slag.gr

Χθες τελείωσα το τελευταίο του μυθιστόρημα που λέγεται «Στα Πρόθυρα Γραμματικής Κλήσης». Το θέμα του είναι η γλώσσα και το εύρημα του είναι η κυριολεξία στην έκφραση «η γλώσσα είναι ζωντανή». Πρόκειται για το πιο έξυπνο μυθιστόρημα που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Τολμηρό ως προς τις θέσεις του, απόλυτα σημερινό ως προς την γλώσσα του, καταφέρνει να δομήσει μια ιστορία και δέκα κεντρικούς χαρακτήρες, χωρίς πλεονασμούς στον λόγο (το άλλο μεγάλο ελάττωμα των ελλήνων συγγραφέων) και χωρίς να υπάρχει ούτε μια παράγραφος που να σε κάνει να βαριέσαι. Καταφέρνει ακόμη να εντάξει στην ιστορία και τις λέξει ‘σημαίνον’ και ‘σημαινόμενο’, δυο λέξει που έχουν κατ’ εξακολούθηση βιαστεί από ανθρώπους που ήθελαν απλώς να επιδείξουν την μόρφωση τους, χωρίς να προκαλέσει την οργή ή το γέλιο μου ως αναγνώστη. Και αυτό είναι σπουδαίο επίτευγμα.

Αν θα έπρεπε να βρω κάποιο κουσούρι, θα έλεγα ότι δεν με εντυπωσίασε το τέλος του βιβλίου. Όχι ότι ήταν κακό, άλλα η ευρηματικότητα του συγγραφέα σε όλο το μυθιστόρημα με προδιέθετε για ένα εντυπωσιακό φινάλε, μια ακραία ανατροπή. Ίσως όμως να είναι καλύτερα έτσι, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως επίδειξη συγγραφικής ευφυΐας από τον συγγραφέα που πραγματικά δεν την έχει ανάγκη, καθώς αποδεικνύει την ευφυΐα του σε όλο το υπόλοιπο βιβλίο.

ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΝΟΣ ΝΗΣΙΟΥ

Στην Τήλο βρέθηκα τον Σεπτέμβριο του 1999 ως τουρίστας. Ο ξάδερφος μου μετατέθηκε εκεί και βρήκα την ευκαιρία να επισκεφτώ ένα νησί που δεν γνώριζα καν την ύπαρξη του. Όταν ανακοίνωσε στο σόι ότι μετατέθηκε στην Τήλο, οι μισοί νόμισαν ότι θα πήγαινε στην Δήλο (σχόλια ‘τυχερέ δίπλα στη Μύκονο’) και οι υπόλοιποι στην Πύλο (‘καλά είναι η Πύλος νησί;’). κανένας δεν είχε ιδέα που στο διάολο βρισκόταν αυτό το νησί.

 Στην μια βδομάδα που έμεινα στο νησί, είδα πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, αλλά αυτό που μου έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση ήταν η περίπτωση του δημάρχου. Βρέθηκε στην Τήλο για να κάνει το αγροτικό του (είναι γιατρός) και αποφάσισε να ζήσει εκεί. Σε ένα μικρονήσι με διακόσιους περίπου μόνιμους κάτοικους, οι περισσότεροι ηλικιωμένοι και αγράμματοι, που ερήμωνε με ταχύτατους ρυθμούς, με υποτυπώδη ακτοπλοϊκή σύνδεση (νομίζω ότι τότε είχε καράβι μια φορά την εβδομάδα), ξεχασμένο από το κράτος και τους ανθρώπους, χωρίς υποδομές, χωρίς μέλλον. Και αποφάσισε να δημιουργήσει ο ίδιος μέλλον για το νησί. Βγήκε δήμαρχος (δεν ξέρω πότε ακριβώς, αλλά όταν πήγα εκεί ήταν είδη κάμποσα χρόνια) και έκανε  ότι χρειαζόταν για να αλλάξει την μοίρα του νησιού. Εγκατέστησε ένα από τα πρώτα (αν όχι το πρώτο) κέντρα τηλεϊατρικής στην Ελλάδα,  φρόντισε να απαγορευτεί το κυνήγι και διατηρήθηκε έτσι το σπάνιο οικοσύστημα του νησιού, δημιούργησε το ‘Πάρκο της Τήλου’ και δούλεψε σκληρά για την ανάπτυξη του νησιού. Εκτός από γιατρός και δήμαρχος είναι και πρόεδρος του αθλητικού σωματίου και τον έχω δει, μέσα στην ίδια μέρα, να σκαρφαλώνει χαράματα για να κάνει έπαρση σημαίας στο κάστρο πάνω από το Μεγάλο Χωριό, να δέχεται ασθενείς στο ιατρείο του νησιού, να οδηγεί το απορριμματοφόρο και να κάνει τον παρκαδόρο στο μπαράκι στο Μικρό Χωριό το βράδυ. Η κίνηση ματ όμως για την ανάπτυξη ήταν η δημιουργία ναυτιλιακής εταιρίας με κύριο μέτοχο τον Δήμο και η αγορά πλοίου που συνέδεσε την Τήλο με τον κόσμο. Καθημερινά και γρήγορα δρομολόγια για Ρόδο έκαναν την Τήλο προσβάσιμη στους τουρίστες (υπήρχαν ακόμη και ημερήσιες εκδρομές από την Ρόδο) αλλά και την διαβίωση των μόνιμων κατοίκων πολύ πιο ανθρώπινη, καθώς είχαν την πλέον την δυνατότητα να πηγαίνουν στον «πολιτισμό» όποτε ήθελαν ή χρειαζόταν. Αυτή ήταν και η κίνηση που άλλαξε την μοίρα του νησιού. Ο πληθυσμός τριπλασιάστηκε μέσα σε λίγα χρόνια, το δημοτικό σχολείο ενώ πήγαινε για κλείσιμο, έχει 60 μαθητές, η τουριστική σεζόν αυξήθηκε από τον ένα μήνα στους πέντε και οι κλίνες από 150 σε 1500. Ο ΕΟΤ υπολογίζει το κέρδος από την αύξηση της κίνησης σε 7 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Όλα αυτά έγιναν όχι απλώς χωρίς την βοήθεια του κράτους αλλά παρά την σθεναρή αντίδραση του. Διαβάστε τι έγραφε τοπική εφημερίδα των Δωδεκανήσου πριν από περίπου ένα χρόνο.

 

 

Τήλος 31/3/2007
Καταλήψεις αποφάσισαν στην Τήλο
Ξεκίνησαν χθες με το λιμάνι, το Λιμεναρχείο, το Ταχυδρομείο και τον Αστυνομικό σταθμό
Στην κατάληψη του αστυνομικού τμήματος της Τήλου, του λιμεναρχείου, του λιμανιού και του ταχυδρομείου, προχώρησαν χθες οι κάτοικοι του νησιού, ενώ σήμερα δεν θα επιτρέψουν να δέσει το πλοίο “Πρωτεύς” που εκτελεί προγραμματισμένο δρομολόγιο, μετά από απόφαση λαϊκής συνέλευσης των κατοίκων, που συγκλήθηκε με θέμα τη λειτουργία του πλοίου «Sea Star». Η απόφαση μάλιστα είναι να παραμένουν υπό κατάληψη για μεγάλο χρονικό διάστημα, αν δεν λυθεί το πρόβλημα.
Πρόκειται για τη γνωστή υπόθεση του πλοίου οι μετοχές του οποίου ανήκουν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους στο δήμο Τήλου. Μετά από επιθεώρηση που έγινε όμως από επιθεωρητή του υπουργείου Οικονομικών, διαπιστώθηκε ότι ο δήμος δεν μπορεί να έχει στην ιδιοκτησία του μετοχές ιδιωτικής εταιρίας. Έτσι, τα χρήματα που δόθηκαν για την αγορά του καταλογίστηκαν στον δήμαρχο και τους δημοτικούς συμβούλους που ψήφισαν την απόφαση για αγορά των μετοχών, όπως και στους δημοτικούς υπαλλήλους που υπέγραψαν τα σχετικά εντάλματα. Μάλιστα, αν δεν επιστρέψουν τα χρήματα που δόθηκαν για αγορά των μετοχών θα γίνει κατάσχεση των περιουσιακών τους στοιχείων. Το Sea Star παραμένει τώρα ακινητοποιημένο και είναι άγνωστο αν κάνει δρομολόγια έστω τους θερινούς μήνες. Αυτό όμως έχει μεγάλο αντίκτυπο στον τουρισμό της Τήλου. Ακόμη και αν το πλοίο κάνει δρομολόγια το καλοκαίρι, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να το διαβεβαιώσει κανείς. Έτσι, τουριστικοί πράκτορες ακυρώνουν κρατήσεις σε δωμάτια του νησιού, αφού δεν είναι βέβαιη για την ύπαρξη δρομολογίων.
Όπως δήλωσε στη “Ροδιακή” ο δήμαρχος Τήλου, Τάσος Αλιφέρης, το Sea Star αποτελεί εργαλείο ανάπτυξης του νησιού. Η ακινητοποίησή του σημαίνει ότι οι Τηλιακοί θα στερηθούν έσοδα από τον τουρισμό, τα οποία είναι ζωτικά για την παραμονή των κατοίκων στο νησί. Αν δεν υπάρξει τουρισμός, η πλειοψηφία των σημερινών κατοίκων θα το εγκαταλείψει. Τόνισε ακόμη ο κ. Αλιφέρης, ότι αν είναι να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το νησί, αυτό δεν θα το κάνουν αμαχητί. Γι αυτό και ξεκίνησαν από χθες έναν αγώνα, μήπως και καταφέρουν την τελευταία έστω στιγμή, να αποτρέψουν την ερημοποίηση της Τήλου.

Στο κείμενο που ψηφίστηκε στη λαϊκή συνέλευση, εξιστορείται η εξέλιξη της υπόθεσης από την αγορά του πλοίου, τον Οκτώβριο του 2004, αναφέρεται η ακινητοποίηση του Sea Star τώρα και τονίζεται χαρακτηριστικά το εξής:

«Εμείς οι Τηλιακοί αντιλαμβανόμενοι ότι αυτό δεν είναι απλά ο ενταφιασμός των ονείρων μας για μια ζωή στο ομορφότερο νησί του κόσμου και η οικονομική καταστροφή, αλλά ο εξαναγκασμός μας σε μετανάστευση, νιώθουμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα να αφήσουμε να συμβεί αυτό σιωπηλά. Εδώ είναι ακριτική περιοχή και αυτό που συντελείται αναίτια είναι ένα εθνικό έγκλημα. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει Έλληνας πολιτικός που εν γνώσει του οδηγεί τις εξελίξεις σ’ αυτό το σημείο και προκειμένου να αναδείξουμε το ζήτημα προβαίνουμε σε όλες εκείνες τις ενέργειες που προσομοιάζουν με την κατάσταση που θα επικρατήσει αν άμεσα δεν βγούμε από το αδιέξοδο.
Πριν λοιπόν αποχωρήσουμε όλοι από το νησί που αγαπάμε αποφασίζουμε ομόφωνα να αναστείλουμε όλες τις κρατικές και άλλες λειτουργίες του νησιού μας γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα είμαστε συνένοχοι ενός εθνικού ατοπήματος».

  

 

Αυτό πέρασε στα ψιλά από τους δημοσιογράφους εκείνη την εποχή, σιγά να μην ασχολούνται με το κάθε νησάκι, εκτός και αν γίνονται σε αυτό γάμοι ομοφυλόφιλων.

Δεν θα γράψω τίποτα για τους γάμους, γράψανε και μίλησαν πολλοί άλλοι, πολύ καλύτερα από όσο θα μπορούσα εγώ. Ακούστηκε ακόμα ότι ο Δήμαρχος το έκανε μόνο και μόνο για να προβάλει το νησί του και όχι γιατί πραγματικά νοιάζεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ακόμη και έτσι να είναι (που δεν το νομίζω) μπράβο του. Μου αρκεί ότι νοιάζεται για το τόπο του. Και ότι το κατάφερε.

 

 

Αν έχω βγάλει κάποιο συμπέρασμα από αυτή την ιστορία είναι ότι την μοίρα κάθε τόπου την φτιάχνουν οι άνθρωποι του, και μερικές φορές αρκεί ένας άνθρωπος με όραμα, ιδέες και όρεξη για δουλειά για να την αλλάξει.